Bazı çocuk masallarında keşfedilmeyi bekleyen bir gizem vardır; büyüdükçe (ki bence yeterince büyümedim) çocuk masallarına yaklaşımım bulmaca çözme hevesine yakın bir hevese yakınsadı diyebiliriz. Bu gizemin içinde ışıl ışıl parlayan bilgiler, absürtlükler, psikolojik detaylar, hayal gücü ve bilim... ve tüm bunları çocuklarla paylaşmak adına hiçbir engel yoktur.
Mesela siz patatesli sigara böreklerini kızartırken; zihniniz size sadece "kızartma" eyleminden söz ediyor olabilir ama ben sigara böreklerine kızgın yağın içinde banyo yaptırdığımızı düşünürüm, işte bu yüzden büyüyemedim. Sanırım böyle düşünmeyi de çocuklardan öğrendim. Şu aşağıdaki kitabı Toronto'da bir kolinin içinde atılmış kitaplar serisi içinde buldum, getirdim. Winnie the Pooh! O kitabı getirmek için neleri getirmekten vazgeçtim o konuyu hiç açmayalım -ağırdı da- ...
Nitzan Shoshan, bir köşe yazısında Winnie the Pooh'daki "Woozle" figürünü, bireysel ve toplumsal psikolojinin bir metaforu olarak ele alıyor. Yazar, insanların kendi izlerini takip ederken uydurdukları canavarlarla (Woozle) yüzleşme biçimlerinin, aslında içsel çatışmalarını ve toplumsal korkularını nasıl dışsallaştırdığını analiz ediyor.
Bazen kuklaları alıp çocuklarla buluşuyorum, bilim iletişimi gösterilerinde, temel yaklaşımım tam da Nitzan'ın "Woozle" metaforunu kullanış biçimine benziyor. Metaforlar üzerinden çocuklara kendi ayak izlerinden korkmamayı; yani merak duygusunu bastırmak yerine, onu yapıcı ve eleştirel düşünceyle birleştirmenin önemini anlatmaya çalışıyorum. Yazdığım çocuk masallarında; bir domates fidanının konakçı bir bitkiyle sohbet ederken bilgiyi açığa çıkartma serüveninde, sincapların araştırma enstitülerine koşarken hevesinde gizli. Karakterler, çocuklar için erken dönemde sembolik görüntüler çizerken; örtük açıdan bilimsel bilgi, yeşil bir dünya, araştırma sorusu, araştırma süreci gibi konularda edinimler kazandırıyor. Arşivde bekleyen çocuk masallarım var, henüz yayımlanmadılar sanırım canları gezmek istiyor olacak ki yayınevi yayınevi editör editör dolaşıyorlar. 😏
Bilim İletişimi Kukla Gösterisi
Aydın Hayaldünyam Anaokulu Orman Okulu projesi kapsamında zeytin ağaçlarıyla birlikte Daniel Chamovitz'in kaleme aldığı Bitkilerin Bildikleri adlı eseri, çocuklar sadeleştirerek kukla gösterisine dönüştürmüştüm.
Bu gösterileri Manisa İl Halk Kütüphanesi, Aydın İl Halk Kütüphanesi, Nova Akademi, Aydın Hayaldünyam Anaokulu gibi kurumlarda gerçekleştirdim. Kimi zaman kendi yazdıklarımı kimi zaman bir belgeseli ya da bilimsel içerikli kitapları eğlenceli bir şekilde çocuklara sunmaya çalışıyorum. Siz burada Prof. Dr. Mükü Cümbüş'ü görüyorsunuz. Aşağıdaki görselde Asistan Kek kremalarının nereye gittiğini soruyor; ne yazık ki kremaları yediğimiz için sesimizi çıkartamıyoruz 😓 Sayın Dünya ise saygısızca tükettiğimiz kaynakları için "kayıptır" ilanı vermiş. Turunç ise kayıpları aramaya çıkmış; nasıl bulacak birlikte araştırıyoruz.
https://www.culanth.org/fieldsights/the-woozle
0 comments:
Yorum Gönder